23 Mart 2018

Jean Jacques Rousseau - Toplum Sözleşmesi

Anayasa, yasa, kanun ve yönetmenlik gibi kelimeler, günlük yaşamımızda çok duyduğumuz, sık kullandığımız ve modern toplumun olmazsa olmazları arasında yer alan kavramlardır. Bütün bu yasalar ve kanunlar ilk başta nasıl ortaya çıktı, bunun temelleri nelerdir? Günümüzde yasa ve kanunlar bazen korkulan, bazen de insanın hak ve özgürlüklerini sınırlayan kavramlar olarak görülmektedir. Peki, yasa ve kanunlarla yönetilen toplum düzeni nasıl otaya çıktı? En başta yasalarla yönetilen ve insanların bir araya geldiği toplumların ana amacı neydi?

İşte Cenevreli yazar ve filozof, siyasi fikirleri Fransız Devrimi’ni etkileyen Jean Jacques Rousseau, bu kitabında bu temellere iniyor. İnsanların bir araya gelerek yaşamaya başlamasıyla oluşturulan en temel “toplum sözleşmesi” ile başlayarak devamında yasayı, yasacıyı, halkın egemen varlığı ele alarak, sonunda da farklı yönetim biçimlerini inceliyor.

4 Mart 2018

George Orwell - Hayvan Çiftliği (Bir Peri Masalı)

“Açlık, zorluk ve hayal 
kırıklığı hayatın değişmez
 yasalarıydı.” (s. 144)

George Orwell’in Hayvan Çiftliği’ni ikinci okuyuşum. Öyküsünü, olayları ve hatta sonunu bile bilerek yaptığım bu okumadan bütün bunlara kadar inanılmaz zevk aldım. Akıcı dili ve bir masal tadında okunması bir yana, Orwell’in yaklaşık 70 sene önce yazdığı dünya gerçeklerinin günümüzde de güncelliğini hiç eksiltmeden koruması bu kitabı modern klasikler listesinde baş sıralara taşıyor.

George Orwell, her ne kadar eserinin alt başlığına “Bir Peri Masalı” (A Fairy Story) ismini seçse de yazdıkları bütün dünya düzenleri için gerçeğin ta kendisidir. Yine bu kitap bir komünizm ve Stalin rejimi eleştirisi olarak görülse de içinde hem bahsedilen yönetim tarzı hem de onun karşıtlarına bol bol eleştiri bulunuyor.