14 Şubat 2019

Ölmeden Önce Okumanız Gereken 1001 Kitap - 1


“Ölmeden Önce Okumanız Gereken 1001 Kitap”, bir kitap için çok iddialı olduğu kadar bir o kadar da dikkat çekici, ilgi uyandırıcı bir başlıktır. Genel Editörü Peter Boxall olan bu kitap, farklı dönem, ülke ve tarzlarda kitap ve en başta da roman okumak isteyenler için 1001 kitap önerisinde bulunuyor.

Genellikle kitap önerisi, “en iyi” ile başlayan, mutlaka okunması gerekir denilen listelerde kitap sayıları 10, 50 ve en fazla da 100 ile sınırlıdır. Bu kitap ise en eski zamanlardan başlayarak günümüze kadar tam 1001 kitaplık bir liste, kitap önerisi sunuyor. Bununla birlikte çok sayıda yazar, eleştirmen, gazeteci kitaplarla ilgili çok kısa ve öz tanıtıcı yazı kaleme almıştır.

12 Şubat 2019

Tom Bottomore - Frankfurt Okulu ve Eleştirisi

Önde solda Horkheimer, önde sağda Adorno ve arkada sağda eli saçlarında Habermas.

Tom Bottomore “Frankfurt Okulu ve Eleştirisi” başlıklı kitabında ilk önce özet olarak Frankfurt okulunun tarihini anlatıyor ve dört döneme bölüyor. Daha sonra Frankfurt okulunun önemli isimleri ve görüşlerine yer veren yazar, devamında da okulun eleştirisini yapıyor. Bottomore kendi deyimi ile ampirik toplum bilime karşı Eleştirel Kuramı geliştiren okulun “eleştirisinin eleştirel değerlendirmesini” yapıyor.

Bottomore, Frankfurt Okulu ve bu okulun Adorno, Horkheimer, Marcuse, Habermas gibi isimlerinin yapıtları, görüşleri, savları ve dile getirdikleri eleştirileri anlatırken, hangi yönleriyle eleştiren kuram ve bu görüşlerin eksik kaldığına değiniyor. Ayrıca okulun da farklı dönemlerde bir birine tamamen zıt olmasa da farklı görüşler ve yöntemlere başvurduğunu söylüyor.

6 Şubat 2019

A. S. Puşkin - Yevgeni Onegin

İ. E. Repin'in tablosu (1899). Onegin ve arkadaşı Lenski'nin düellosu.

Aleksandr Sergeyeviç Puşkin’in başyapıtı olarak kabul edilen “Yevgeni Onegin”, epik bir şiirdir. Şairin kendisinin deyimiyle ise bir Şiir-Roman’dır. Puşkin, Yevgeni Onegin’i yazmaya ülkenin güneyine sürüldüğü yıllarda başlar ve yazması da 8 yıl sürer.

Puşkin, Yevgeni Onegin’de hem kendini hem kahramanı Onegin’i hem yaşadığı dönemin Rusya’sını hem de bir aşk hikâyesi anlatıyor. Bütün bunları bir kitaba, bir epik şiire sığdırmasından dolayı, bu şiir-romana “Rus yaşamının ansiklopedisi” deniliyor.

3 Şubat 2019

F. M. Dostoyevski - Kumarbaz

Dostoyevski'nin Wiesbaden'de kumar oynadığı salonun resmi.

Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin kitapları arasında “Kumarbaz” ayrı bir yere sahip. Bunun sebebi, romanın ana karakteri Aleksey İvanoviç gibi Dostoyevski’nin de kumarbaz olmasıdır. Daha önemlisi ise Dostoyevski bu eserde herhangi bir kumarbazı değil, bir kumarbaz olarak kendisini anlatıyor. Kendi yaşadıklarını, kumar (daha çok rulet) bağımlılığını, kazandığı ve kaybettiği andaki durumunu ve zavallılığını ifade ediyor. Buna ek bir de yine zavallı bir ana karakterin aşk hikâyesi ile de paralel yürüyor roman.

29 Ocak 2019

Umberto Eco - Tez Nasıl Yazılır?


Umberto Eco, bu kitabı 1977 yılında yazmış ve o dönemden bu yana birçok dile çevrilmiştir. Amacı en başta İtalya’da tez yazmaya çalışan öğrencilere, genelde ise tez yazan bütün öğrencilere yol göstermek, yardımcı olmaktı. Bu bir bitirme tezi (lisans), yüksek lisans ya da doktora tezi de olabilir. Kitabın en yararlı kısmı, Eco’nun pratik bilgiler aktarması ve özellikle de kaynak araştırma kısmını uygulamalı olarak göstermesidir.

Tabii, kitap 1977 yılında yazılmış ve ilk bakışta çok eski gibi gelebilir. Bir tarafı eskimiş gibi görünebilir. Mesela bir tezin daktilo ile nasıl yazılacağını anlattığı kısımlar. Ancak bu kısımlarda bile halen günümüzde geçerli, bilgisayar ile bir tez yazarken uyulması gereken kurallar da var. Yani, kitabın büyük bir bölümü, halen güncelliğini koruyan ve tez yazmak isteyen bir öğrenciye onlarca pratik tavsiyede bulunan bir eser. En önemli özelliği ise bir araştırmanın nasıl yapılacağını Umberto Eco kendisinin deneysel bir araştırma yaparak adım adım pratiği ve uygulaması ile göstermesidir. Bu açıdan çok değerlidir.

20 Ocak 2019

F. M. Dostoyevski - Yeraltından Notlar


Rus yazar Fyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin klasikler arasında yer alan kitaplarından “Yeraltından Notlar” romanı, yazarın “Dostoyevski” olma yolundaki başlangıç eseri olarak kabul ediliyor. Aynı zamanda yazarın en çok okunan ve en iyilerden kabul edilen bir romanıdır.

Genel itibariyle Dostoyevski okumak isteyen bir okur dikkatli olmalıdır. Çünkü yazar romanlardaki ana karakterlerinin ruh halini -üzgün, dışlanmış, yalnız, yaşama isteği olmayan, kinci ve sair- okura da yansıtmasını iyi biliyor. Hele Yeraltından Notlar’daki ana karakter de kendisinin insanlar içinde yaşayan, cismen yaşayan ancak ruhen çoktan ölmüş bir yeraltı insanı olduğunu biliyor. Kendinden iğrenme, kin tutma gibi kötü duyguları ile okuru da yeraltına çekmeye çalışıyor gibi hissedeceksiniz. Ana karakterin “ezik/kaybeden” ruh halinin size de yansıdığını, gününüzü mahvedeceğini göreceksiniz.

15 Ocak 2019

F. M. Dostoyevski - Beyaz Geceler


Rus yazar F. M. Dostoyevski’nin “Beyaz Geceler” romanı (Rusça povest olarak geçiyor, kısa roman anlamına gelen, uzunluğuna göre öykü ile roman arasında yer alan edebi tür), henüz 27 yaşındayken yazdığı ve ilk dönem eserlerinden biridir. İlk defa 1848 yılında bir dergide yayımlanır. Daha sonra 1860’da kitap olarak basılınca Dostoyevski eseri gözden geçirir, bazı değişiklikler ve eklemeler yapar.

13 Ocak 2019

Ann Leckie - Adalet (Radch İmparatorluğu Üçlemesi - 1. Kitap)


Amerikalı yazar Ann Leckie’nin “Adalet” başlıklı kitabı bir bilim kurgu romandır. Uzay konulu kitap aynı zamanda Radch İmparatorluğu Üçlemesi’nin ilk kitabıdır. Patrick Rothfuss, kitabın arka kapağında roman ile ilgili, “Beyninize antrenman yaptırmaktan korkmuyorsanız, bu kitap kesinlikle harcadığınız zamana değecek.” diyor. Çünkü yazar çok ayrıntılı, okurun tüm dikkatini isteyen bir dünya kurgulamış. En büyük özelliği ise ana karakteri bir insan değil. İlk defa bir yapay zekânın ana karakter olarak insanlığı, dünyaları kurtarmaya çalışmasına, adalet, doğruluk gibi kavramlara sahip çıkmasına şahit oluyoruz.

8 Ocak 2019

En çok okuduğum yayınevleri


“Okuduğum Kitaplar” bloğu beşinci yılını tamamladı. Blogda okuduğum kitaplar, okuyacağım kitaplarla ilgili kitap önerileri ve okuma listeleri hazırlarken, hangi yayınevlerinden olduğuna da dikkat ederim. Kitabın türü, çevirmeni, eğer bir edebi kitapsa hangi ülke edebiyatından olduğunu blog yazısı etiketlerinde mutlaka belirtiyorum. Bu aynı zamanda hangi ülke, tür ve yayınevinden daha çok ya da az kitap okuduğumu da görmem açısından faydalı oluyor.

5 Ocak 2019

Philip K. Dick - Androidler Elektrikli Koyun Düşler Mi? (Blade Runner)


Amerikan bilim kurgu yazarı Philip K. Dick’in “Androidler Elektrikli Koyun Düşler Mi?” romanı, nükleer bir savaşın büyük yıkıma yol açtığı bir dünyayı anlatıyor. Savaş sonrası oluşan radyoaktif toz bulutları, insanları dünya dışındaki kolonilere yerleşmeye zorlar. Kolonilerde ise insana benzer android robotlar kullanılıyor. Bu androidlerin dünyada bulunması yasak. Kolonilerde sahiplerine isyan ederek kaçak yollarla Dünya’ya gelen androidler ise avlanarak emekli ediliyor (öldürülüyor). Dick’in bu kitabı Blade Runner (1982) filmine temel oluştururken, kitaptaki bazı öğeler devam filmi Blade Runner 2049’da (2018) da kullanılmıştı. Bundan dolayı kitabın daha sonraki bazı baskılarında ismi “Blade Runner: Androidler Elektrikli Koyun Düşler Mi?” şeklinde yer alıyor.